Terwijl de meeste mensen de vroege zomer gebruiken voor een grote schoonmaak in huis, doet een schrijver er goed aan om die bezem eens stevig door het eigen manuscript te halen. We hebben het over de beruchte literaire wet: kill your darlings. Het klinkt een tikkeltje luguber—al voelt een thrillerauteur zich bij die terminologie natuurlijk direct thuis—maar het is de meest louterende activiteit die je jouw verhaal kunt aandoen. Een 'darling' is die ene schitterend geformuleerde zin, die diepzinnige filosofische bespiegeling of die prachtig uitgewerkte scène waar je uren op hebt gezwoegd en waar je stiekem doodgemoedereerd trots op bent. Het grote probleem is alleen dat zo'n lievelingspassage de vaart en de spanning van het grotere geheel vaak volledig dichtsnoert. In het heetst van de strijd, wanneer de woorden moeten vloeien en de pagina's zich opstapelen, verdedig je die scènes met hand en tand. Maar de lome, rustige zomerperiode brengt precies de mentale afstand die je nodig hebt om de literaire botte bijl te hanteren.
De zomer heeft de unieke eigenschap dat de hectiek van alledag een versnelling terugschakelt, en die rust werkt door in je hoofd. Waar je in de eerste helft van het jaar misschien nog blindvloog op adrenaline, pure productiedrang en ronkende deadlines, kijk je in de luwte van de zomermaanden met een veel frissere, koelere blik naar je eigen werk. Je bent minder emotioneel gehecht aan de zinnen die je een paar maanden geleden op het scherm smeet. Ineens zie je met een schok van helderheid dat die paginalange beschrijving van de psychologische achtergrond weliswaar prachtig is geschreven, maar de lezer op dat punt in het verhaal vooral hopeloos uit de spanning haalt. Het schrappen van zulke ballast voelt in eerste instantie misschien als een pijnlijk offer, maar al snel maakt die aarzeling plaats voor een heerlijk gevoel van opluchting.
Door rigoureus te snijden in wat overbodig is, creëer je letterlijk ademruimte op de pagina. Een verhaal dat ontdaan is van zijn rimpels en vetrandjes krijgt ineens zijn natuurlijke dynamiek en urgentie terug. De dialogen worden scherper, de plotwendingen dwingender en de spanningsboog vele malen strakker. Het is het literaire equivalent van de ramen tegen elkaar openzetten tijdens een zwoele avond: de muffe, stilstaande lucht verdwijnt en er waait direct een frisse wind door je manuscript. Juist wanneer je de luxe hebt om volledig zelf de koers van je boek te bepalen, is deze zelfreflectie het geheime wapen om het verschil te maken tussen een vlot lopend concept en een ijzersterke pageturner.
Uiteindelijk is het afslachten van je favoriete zinnen geen destructieve daad, maar juist een daad van pure liefde voor het uiteindelijke boek. Je offert de kortstondige trots op die ene mooie metafoor op voor het grotere belang van de totale leeservaring. Dus laat de buitenwereld maar lekker sudderen in de zon, kruip met een koel hoofd achter je scherm en wees aangenaam meedogenloos voor je eigen creaties. Een manuscript dat slank, afgetraind en ontdaan van alle overbodige ruis de zomer doorkomt, is in het najaar helemaal klaar om de lezer onbarmhartig bij de keel te grijpen.
Reactie plaatsen
Reacties