De Opkomst van 'Hopepunk'

Waarom we in 2124 (en nu) behoefte hebben aan knuffels, geen vuistslagen

Toen ik Balans der Werelden schreef, over onze planeet in het jaar 2124, merkte ik iets geks. De verleiding was enorm om gewoon alles in de soep te laten lopen. Het is namelijk verdomd makkelijk om een dystopie te schrijven. Gooi er wat corrupte megacorporaties in, een AI die besluit dat mensen overbodig zijn, en een radioactieve woestijn waar voorheen Zeeland lag, en je bent er. Een kind kan de was doen.

Het voelde 'realistisch', weet je wel?

Maar na maanden ploeteren in de technische details van die wereld, dacht ik plots: Wie zit er in vredesnaam te wachten op NOG een verhaal waarin we allemaal gedoemd zijn? Krijgen we die deprimerende onzin niet al genoeg binnen via het journaal?

Ik heb het officieel gehad met pure dystopie. En ik ben niet de enige. Maak kennis met de nieuwste, dringend nodige stroming in de speculatieve fictie: Hopepunk.

Dystopie-Moeheid: Stop de Radeloosheid

Decennialang was de formule voor sci-fi simpel: "Kijk hoe erg het kan worden." Of het nu The Matrix, Black Mirror of The Handmaid's Tale was: het boodschapje was altijd een variatie op "Mensen zijn rotzakken en technologie gaat ons vernietigen."

Het was cool, het was scherp, maar laten we eerlijk zijn: het begint nu ook een beetje als een kapotte grammofoonplaat te klinken.

We zijn dystopie-moe. We zijn radeloos-moe. De wereld van vandaag is al bijna dystopisch genoeg, bedankt. Speculatieve fictie — fantasy en sci-fi — zou een ontsnapping moeten zijn, niet een Nooduitgang-die-rechtstreeks-een-muur-raakt.

Wat is Hopepunk?

(En nee, het is geen "Rainbows & Unicorns")

Hopepunk werd voor het eerst benoemd door auteur Alexandra Rowland in 2017. Maar wat is het?

De belangrijkste misvatting is dat Hopepunk naïef of klef is. Dat is het niet. Hopepunk is niet een wereld waar iedereen de hele dag knuffelt en er geen problemen zijn.

• Hopepunk is niet: "Alles komt vanzelf goed."

• Hopepunk is: "Alles is nu misschien klote, maar we gaan vechten om het beter te maken."

Het is punk omdat het rebels is. Het is een dikke middelvinger naar de nihilistische overtuiging dat alles gedoemd is te mislukken. Het is rebelleren tegen radeloosheid. Het is een bewuste keuze voor optimisme, zelfs in de donkerste tijden.

Gouden Regel van Hopepunk: Hoop is niet een gevoel, hoop is een actie. Het is de weigering om op te geven.

Het Verschil op een Feestje:

• Dystopie: "We gaan allemaal dood. Dus waarom zou ik mijn drankje niet leegdrinken en in de hoek gaan zitten huilen?"

• Hopepunk: "We gaan waarschijnlijk allemaal dood. Maar tot die tijd gaan we het gezelligste feestje ooit vieren, en als iemand nog een stoel kan repareren, dan kunnen we er nog eentje uitnodigen!"

Waarom we dit NU nodig hebben (en in 2124)

De opkomst van Hopepunk is geen toeval. Het is een directe reactie op onze eigen tijd.

Het Tegengif voor Cynisme

We leven in een wereld vol "doomscrolling". Hopepunk biedt verhalen waar personages niet alleen overleven, maar proberen iets op te bouwen. Het herstelt het vertrouwen dat mensen samenwerken — niet alleen elkaar de tent uit vechten — als het erop aankomt.

We willen Blauwdrukken, Geen Waarschuwingen

De dystopie heeft zijn werk gedaan: we zijn gewaarschuwd. Bedankt. Nu willen we verhalen die laten zien hoe het anders kan. We hebben blauwdrukken nodig voor een toekomst waar we willen wonen. In Balans der Werelden wilde ik niet alleen laten zien wat 2124 technologisch kon, maar ook hoe mensen — ondanks alles — nog steeds een balans kunnen vinden.

Emotionele Kracht

Personages die voor iets vechten, zijn veel krachtiger dan personages die alleen maar de ellende ondergaan. In Hopepunk zijn vriendschap, empathie en vriendelijkheid cruciale wapens. Dat is emotioneel resonant en — laten we eerlijk zijn — gewoon een stuk prettiger om te lezen.

Hopepunk in Actie: Waar moet je beginnen?

Ben je klaar voor een dosis frisse lucht? Check deze voorbeelden:

• The Long Way to a Small, Angry Planet (Becky Chambers): Misschien wel de Hopepunk-bijbel. Een verhaal over een diverse crew van een ruimteschip. Het gaat over cultuurclashes, vriendschap en het vinden van een thuis, en het is verfrissend aardig.

• Star Trek (De klassieke visie): Ja, zelfs het oude Star Trek. De overtuiging dat mensen (en aliens) samenwerken voor een betere toekomst is de kern van Hopepunk.

• The Goblin Emperor (Katherine Addison): Een jonge, onderschatte elf-goblin wordt onverwachts keizer. In plaats van een tirannieke machtsstrijd, kiest hij voor mededogen en het helpen van zijn volk.

De Balans Vinden: Geen Angst voor Dystopie, maar Keuze voor Hoop

Dystopie zal altijd een plaats hebben. Het is een fantastische manier om onze huidige angsten uit te vergroten en te analyseren. Maar het mag niet het enige verhaal zijn.

De speculatieve fictie heeft een nieuwe balans nodig. Na jaren van donkerte, mag de lamp weer aan. Het is tijd voor verhalen die laten zien dat zelfs in de diepste afgrond, er iemand is die een ladder kan bouwen.

En als ik 2124 mag geloven, dan hebben we die ladders hard nodig.